اثر گیاه دارویی آویشن كوهی بر فعالیت های كبدی

به گزارش «سرویس آموزشی» «ماکی دام – پایگاه خبری صنعت دام، طیور و آبزیان»؛ امروزه استفاده از داروهای گیاهی مورد توجه بسیاری از محققان قرارگرفته است. بسیاری از این گیاهان دارای تركیبات با اثرات پیشگیری‌كننده بوده ودر برخی جوامع با احتمال زیاد در مهار بیماری‌های خاص مورد استفاده از میوه‌جات وسبزیجات به علت اثرات حفاظتی آنها در برابر بیماری‌هایی نظیر سرطان و بیماری‌های قلبی – عروقی وكبدی روز به روز افزایش می‌یابد این خواص حفاظتی به علت وجود تركیبات آنتی‌اكسیدانی در گیاهان می‌باشد كه موجب جلوگیری از آسیب‌های ناشی از رادیكال‌های آزاد می‌شوند. آویشن كوهی (Origanum Vulgare) یكی از گیاهان خانواده نعناعیان می‌باشد ودر نواحی مختلف مدیترانه وبرخی نواحی آسیا می‌روید وامروزه همچنین در ایران كشت وتولید می‌شود. آویشن كوهی محتوی یک درصد اسانس است كه قسمت اعظم آن را فنل‌ها وهیدروكربن‌های مونوترپنی والكل‌ها تشكیل می‌دهند.

اسانس آویشن كوهی ازجمله 10 اسانس معروف می‌باشد كه نقش خاصی در تجارت جهانی دارد و در نوشیدنی‌ها وصنایع دارویی وبهداشتی آرایشی استفاده متنوع می‌شود. همچنین روغن آویشن كوهی دارای خواصی نظیر ضد قارچ، ضد كرم، ضد اسپاسم، ضد رماتیسم، آنتی اكسیدان، بادشكن، ضدعفونی كننده، خلط آور نگهدارنده طبیعی غذا و تاخیردهنده فراینده پیری در پستانداران می‌باشد. همچنین آویشن كوهی در انواع غذاها و نیز به عنوان تركیبات معطر در اكثر فراورده‌های غذایی استفاده می‌شود. با توجه به اینكه متابولیسم موادغذایی در كبد صورت می‌گیرد هدف از این پژوهش مشخص كردن اثرات احتمالی مصرف خوراكی عصاره الكلی گیاه آویشن كوهی در موش نر بالغ نژاد ویستار برعملكرد كبد ومقایسه میانگین غلضت سرمی‌ آنزیم‌های كبدی ومقایسه میانگین غلضت سرمی آنزیم‌های ALP و ALT,AST خون در گروه‌های تجربی دریافت‌‌كننده عصاره الكلی گیاه آویشن كوهی با گروه كنترل می‌باشد.

موارد وروش كار:

پس از جمع‌آوری گیاه آویشن كوهی (Origanum Vulgare) از نواحی اطراف شیراز گیاه در سایه خشک گردید سپس از روش خیساندن واستفاده از دستگاه روتاری عصاره الكلی گیاه مذبور تهیه گشت. سپس تعداد 45 سر موش نر بالغ با وزن تقریبی 5±200گرم را به 5 گروه تقسیم كرده، هیچ تیمار خاصی برروی گروه كنترل انجام نشد؛ گروه شاهد روزانه سرم فیزیولوژی به صورت دهانی دریافت نمود. گروه تیمار به مدت 16 روز به ترتیب 10 و 20 و 40 میلی‌گرم بركیلوگرم وزن بدن عصاره آویشن كوهی به صورت دهانی دریافت نمودند. بعد از پایان این دوره به منظور تشخیص میزان آنزیم‌های ALP و ALT,AST خونگیری از قلب به عمل آمد وبا دور 2500 به مدت 15 دقیقه سانتریوفوژ وسرم حاصل جداسازی ودر كنار یخ به آزمایشگاه منتقل شد و پارامترهای مورد بررسی به وسیله دستگاه اتوآنالیزور وكیت‌های مخصوص مورد بررسی قرار گرفت، نتایج به دست آمده با استفاده از آزمون‌های آماری T-TEST و ANOVA مورد تجزی وتحلیل آماری قرار گرفت.

نتایج:

براساس نتایج به دست آمده درمورد آنزیم ALT گروه‌های دریافت‌كننده‌ی عصاره به میزان 20 و 40 میلی‌گرم بر كیلوگرم نسبت به گروه كنترل كاهش معنی‌داری در سطح 0/05>P را نشان دادند. درموردآنزیم AST تنها گروه دریافت‌كننده عصاره به میزان 40 میلی‌گرم بر كیلوگرم نسبت به گروه كنترل در سطح 0/05>P كاهش معنی‌داری داشت. درمورد آنزیم ALP نیز هرسه گروه تیمار دریافت‌كننده 40، 20، 10 میلی‌گرم بر كیلوگرم نسبت به گروه كنترل كاهش معنی‌داری در سطح 0/05>P رانشان دادند.

بحث وبررسی:

آنزیم آلانین آمینو ترانسفراز در سیتوپلاسم و آسپارتات آمینوترانسفراز در سیتوپلاسم و میتوكندری سلول كبدی می‌باشد. هنگامی‌كه سلول‌ها نكروزه می‌شوند ویا نفوذپذیری غشایی آنها بعلت آسیب وارده مانند هپاتیت ویروسی، كاهش اكسیژن‌رسانی به سلول‌های كبدی و آسیب سلول‌های كبدی تحت تاثیر دارو یا سم اتفاق می‌افتد این آنزیم‌ها درمقادیرزیاد به خون رها می‌شوند نكروز سلول سنتز زیاد وتغییراتی در نفوذپذیری غشای سلولی می‌باشد.

الكالین فسفاتاز طبیعی سرم ازچندین ایزوآنزیم مختلف تشكیل شده كه در كبد، استخوان جفت و بطور كمتر شایع در روده باریک یافت می‌شود سطح این آنزیم در انسدادهای صفراوی بیماری‌های ارتشاحی كبد مانند سرطان و گرانولوم و بیماری‌های استخوان (مانند پاژه) به بیش از 4‌برابر افزایش می‌یابد كه این افزایش اختصاصی است افزایش این آنزیم در دیگر بیماری‌های كبدی به میزان كمتر از سه برابر طبیعی نیز دیده می‌شود كه اختصاصی نیست.

علاوه بر بیماری‌های فوق‌الذكر تركیباتی مانند استروئیدهای آنابولیک (بعلت افزایش تخریب استخوان) متی مازول، آنتی‌بیوتیک‌هایی مانند كو آموكسی كلاو، نیتروفورانتوئین، كلرپروپامید، كلرپرمازین، تامكسی فن بوسولفان، سیكلوسپورین. كاربامازپین، نیفیدپین و وارپامیل نیز سبب كلستاز صفراوی و افزایش آلكالین فسفاتاز می‌شوند. براساس تحقیقات یام در سال 2007 و جانباز در سال 2004 ثابت شد كافئیک اسید دربرابر آسیب كبدی ناشی از تتراكلرید متان از افزایش آنزیم‌های سرم جلوگیری كند كه از طریق مكانیسم‌های متفاوت مانع فعالیت حفاظتی كبد می‌شود.

با توجه به تحقیفات آ شماوی در سال 2005 با افزایش خاصیت آنتی‌اكسیدانی كبد كاهش آنزیم‌هایAST و ALT را داریم. باتوجه به مطالعه حاضر و مطالعات قبلی می‌توان كاهش آنزیم‌های ALP وALT,AST را با افزایش سیستم دفاعی آنتی‌اكسیدان در سلول‌های كبد را توجیه نمود.

منبع: هفدهمین کنگره دامپزشکی ایران – تهران 1391

نویسنده: علی قربانی رنجبری – دانشجوی دكترای دامپزشكی دانشگاه آزاداسلامی‌كازرون- ایران (عضو باشگاه پژوهشگران جوان دانشگاه آزاد اسلامی‌واحد كازرون)

زهرا قربانی رنجبری و نازنین قربانی رنجبری (دانشجوی شیلات دانشگاه علوم وفنون دریایی خرمشهر) ، زمزم رضازاده (كارشناس مواد غذایی، عضو باشگاه پژوهشگران جوان دانشگاه آزاد اسلامی‌واحد كازرون)

دیدگاه‌ خود را بنویسید

در حال اعتبار سنجی لطفا منتظر بمانید ...